Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) ενηλίκων είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που αναπτύσσεται στην παιδική ηλικία, κατά την οποία, ο ενήλικας δυσκολεύεται να εστιάσει την προσοχή του, σε βαθμό που αυτό δημιουργεί ένα μακροπρόθεσμο μοτίβο προβλημάτων που περιορίζει την ζωή του. Περίπου το 3% των ενηλίκων παγκοσμίως έχουν ΔΕΠΥ.
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας εμφανίζεται κυρίως ως αδυναμία στην ολοκλήρωση διαφόρων υποχρεώσεων, αδυναμία στη διαχείριση του χρόνου και τον προγραμματισμό, ως δυσκολία στην προσπάθεια πραγματοποίησης ενός στόχου, προκλήσεις στην οργάνωση, στο εύκολο ξέχασμα, τη δυσκολία συγκέντρωσης και τη δυσκολία στον έλεγχο των παρορμήσεων. Ακόμη, μπορεί ο ενήλικας να παρουσιάζει παρορμητικότητα ή υπερβολική ενεργητικότητα.
Η επαγγελματική απόδοση αλλά και η σταθερότητα των σχέσεων του ενήλικα επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τη ΔΕΠΥ. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα πολύ συχνές αλλαγές εργασίας, ανεργία και χαμηλές αποδοχές, αλλά και πολλές δοκιμασίες στις σχέσεις του με την οικογένειά του, με συνεργάτες και με φίλους.
Προβλήματα στη δουλειά
Συχνές αλλαγές εργασίας
Κακή απόδοση εργασίας
Δυσαρέσκεια με τη δουλειά
Προβλήματα στη ζωή
Πρόστιμα ταχύτητας, τροχαία ατυχήματα ή αναστολή της άδειας οδήγησης
Κάπνισμα ή χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών
Χρηματικά προβλήματα
Προβλήματα σχέσεων
Ασταθείς σχέσεις
Ιστορικό χωρισμού ή διαζυγίου
Πολλαπλοί γάμοι
Τα συμπτώματα της ΔΕΠΥ ενηλίκων είναι πιο διακριτικά και πιο δύσκολο να γίνουν αντιληπτά, σε σύγκριση με τα συμπτώματα στα παιδιά. Για το λόγο αυτό κάποιοι ενήλικες μπορεί να μην διαγνωστούν στη ζωή τους, καθώς δεν τους περνάει καν από το μυαλό να ζητήσουν βοήθεια.
Το στρες, η έλλειψη ύπνου, ο υποσιτισμός και η κακή διατροφή, η υπερδιέγερση, οι αλλαγές σε περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως η ευαισθησία στον ήχο, η θερμοκρασία και οι μυρωδιές, αλλά και η έλλειψη πραγματικού ενδιαφέροντος, είναι αιτίες ικανές να πυροδοτήσουν τα συμπτώματα.
Συμπτώματα ΔΕΠΥ στον ενήλικα
Τα συμπτώματά μπορεί να κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά και μπορεί να αλλάξουν με την πάροδο του χρόνου. Μπορεί να επηρεάσουν πολύ ή να μην ενοχλήσουν πολύ. Μπορεί να είναι προβλήματα που ο ενήλικας αντιμετωπίζει όλη την ώρα ή απλώς να εξαρτώνται από την κατάσταση.
Οι ενήλικες παρουσιάζουν τις παρακάτω δυσκολίες/αδυναμίες:
- Στη συγκέντρωση
- Δεν ακολουθούν οδηγίες
- Στην απομνημόνευση πληροφοριών
- Στην οργάνωση εργασιών
- Στον έλεγχο του θυμού
Επίσης παρουσιάζουν:
- Χαμηλή αυτοεκτίμηση
- Αλλαγές διάθεσης
- Παρόρμηση
- Αναβλητικότητα
- Ανία
- Ανησυχία
- Συχνή ομιλία
- Κατάθλιψη
- Προβλήματα σχέσεων
- Έλλειψη κινήτρου
- Κατάχρηση ουσιών ή εθισμός
Δεν υπάρχουν δύο άτομα με ΔΕΠΥ που να είναι ακριβώς όμοια. Μπορεί κάποιος να είναι σε θέση να συγκεντρωθεί εάν ενδιαφέρεται ή ενθουσιάζεται με αυτό που κάνει, αλλά κάποιος άλλος να μην μπορεί να εστιάσει σε καμία συνθήκη. Κάποιος να αναζητά διέγερση, αλλά άλλος το αποφεύγει. Επιπλέον, ορισμένα άτομα με ΔΕΠΥ μπορεί να είναι αποσυρμένα και αντικοινωνικά, ενώ άλλα να είναι πολύ κοινωνικά ή να πηγαίνουν από τη μια σχέση στην άλλη.
Θεραπευτική αντιμετώπιση
Δεν υπάρχει πλήρης θεραπεία για τη ΔΕΠΥ, αλλά υπάρχουν εξατομικευμένα πλάνα θεραπευτικής παρέμβασης για τη διαχείριση των συμπτωμάτων, που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής του ενήλικα και τη σχέση του με τους άλλους. Η εκπαίδευση των ασθενών σε τεχνικές επίλυσης και αξιολόγησης προβλημάτων για συγκεκριμένα πρακτικά προβλήματα είναι ο στόχος της θεραπευτικής παρέμβασης.
Σε αυτόν το στόχο η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία, η υποστηρικτική καθοδήγηση και η βοήθεια στην καθημερινή οργάνωση δραστηριοτήτων έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις είναι απαραίτητη και η φαρμακευτική αγωγή.
Όταν η ΔΕΠΥ ενηλίκων δεν αντιμετωπίζεται, είτε με θεραπεία είτε με φάρμακα, έχει ως αποτέλεσμα ο ενήλικας να αφήνει ένα ίχνος ατελειών στο πέρασμά του και το να αφήνει τα πράγματα ημιτελή μπορεί να προκαλέσει άγχος ή κατάθλιψη. Πολλές φορές, οι ενήλικες με ΔΕΠΥ μπορεί να διαγνωστούν με καταθλιπτική διαταραχή ή αγχώδη διαταραχή εξαιτίας αυτού ακριβώς του πράγματος.
Απόδοση – Επιμέλεια: Η ομάδα του Teach & Treat
Πηγές:
