Στις φωτογραφίες όλα μοιάζουν όμορφα. Ένα χαμογελαστό μωρό. Μια αγκαλιά. Μια οικογένεια γύρω από ένα τραπέζι. Δύο γονείς που κοιτούν το παιδί τους με εκείνο το βλέμμα που μοιάζει να λέει πως τίποτα άλλο δεν έχει σημασία.
Κανείς, όμως, δεν βλέπει τι προηγήθηκε. Τη νύχτα που δεν κοιμήθηκαν. Το γεύμα που έμεινε στη μέση. Το σπίτι που δεν πρόλαβε να τακτοποιηθεί. Την κούραση που συσσωρεύεται μέρα με τη μέρα.
Γιατί πίσω από την εικόνα της ευτυχισμένης οικογένειας υπάρχει συχνά μια καθημερινότητα που δεν φωτογραφίζεται. Η γονεϊκότητα μπορεί να είναι γεμάτη αγάπη και ταυτόχρονα εξαντλητική. Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα που ένας νέος γονιός δυσκολεύεται να παραδεχτεί.
Πώς γίνεται να αγαπάς τόσο πολύ το παιδί σου και την ίδια στιγμή να νιώθεις ότι δεν αντέχεις άλλο;
Η ερώτηση αυτή συχνά φέρνει ενοχή. «Όλοι τα καταφέρνουν. Πρέπει να χαίρομαι. Το παιδί μου είναι καλά, άρα δεν έχω λόγο να παραπονιέμαι. Άλλοι έχουν μεγαλύτερες δυσκολίες».
Κι έτσι η κούραση μένει σιωπηλή. Ο γονιός συνεχίζει. Φροντίζει, οργανώνει, εργάζεται, ξενυχτά, ανταποκρίνεται. Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, μπορεί να ξεχάσει να ρωτήσει τον εαυτό του πώς είναι.
Η σύγχρονη εικόνα της γονεϊκότητας συχνά κάνει τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα. Οι όμορφες οικογενειακές στιγμές προβάλλονται παντού, ενώ οι δύσκολες μένουν συνήθως πίσω από κλειστές πόρτες.
Κανείς δεν ανεβάζει μια φωτογραφία από τις τρεις το πρωί. Δεν φωτογραφίζεται η αγωνία όταν το παιδί κλαίει και δεν ξέρεις τι χρειάζεται. Δεν φαίνεται η ένταση ανάμεσα σε δύο γονείς που είναι τόσο κουρασμένοι, ώστε μια μικρή διαφωνία να αποκτά μεγαλύτερες διαστάσεις. Δεν φαίνεται η μοναξιά εκείνου που περνά όλη την ημέρα φροντίζοντας έναν άλλον άνθρωπο και στο τέλος της ημέρας αισθάνεται ότι κανείς δεν ρώτησε πώς είναι ο ίδιος.
Η σύγκριση, λοιπόν, μπορεί να γίνει παγίδα. Ο ένας γονιός βλέπει τις «τέλειες» οικογένειες των άλλων και αναρωτιέται γιατί η δική του καθημερινότητα δεν μοιάζει έτσι. Ξεχνά όμως ότι συγκρίνει τη δική του πραγματική ζωή με λίγα επιλεγμένα δευτερόλεπτα από τη ζωή κάποιου άλλου.
Η σιωπηλή κούραση δεν σημαίνει ότι ένας γονιός δεν αγαπά το παιδί του. Μπορεί απλώς να σημαίνει ότι για πολύ καιρό δίνει περισσότερα από όσα προλαβαίνει να αναπληρώσει.
Και οι ανάγκες του γονιού δεν εξαφανίζονται επειδή γεννήθηκε ένα παιδί. Η ανάγκη για ξεκούραση. Για προσωπικό χώρο. Για μια συζήτηση που δεν αφορά μόνο υποχρεώσεις. Για ένα άγγιγμα. Για αναγνώριση. Για τη δυνατότητα να πει κάποιος «σήμερα δυσκολεύομαι» χωρίς να αισθανθεί ότι αποτυγχάνει.
Ίσως, λοιπόν, αυτό που χρειάζονται περισσότερο οι νέοι γονείς δεν είναι άλλη μία συμβουλή για το πώς θα τα κάνουν όλα καλύτερα. Ίσως χρειάζονται έναν χώρο όπου δεν χρειάζεται να τα κάνουν όλα. Έναν χώρο όπου μπορούν να μιλήσουν για την κούραση, τον εκνευρισμό, την αμφιβολία ή την ενοχή χωρίς να φοβούνται ότι θα κριθούν.
Γιατί η γονεϊκότητα δεν είναι διαγωνισμός αντοχής. Και το να κουράζεσαι δεν σε κάνει λιγότερο καλό γονιό. Σε κάνει άνθρωπο.
Πίσω από κάθε οικογενειακή φωτογραφία υπάρχει μια ολόκληρη ιστορία. Κάποιες φορές έχει γέλιο, κάποιες φορές δάκρυα και πολύ συχνά έχει και τα δύο.
Ίσως, λοιπόν, χρειάζεται να κοιτάμε λίγο λιγότερο τις τέλειες εικόνες και λίγο περισσότερο τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από αυτές. Να θυμόμαστε ότι οι γονείς δεν χρειάζεται να δείχνουν πάντα καλά για να είναι καλοί γονείς.
Χρειάζεται να μπορούν να πουν: «Κουράστηκα». Και να ξέρουν ότι αυτή η φράση δεν ακυρώνει την αγάπη τους. Ίσως, αντίθετα, να είναι η αρχή για να μπορέσουν να φροντίσουν ξανά και τον εαυτό τους.
Σύνταξη: Παντελής Βρανάς, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Επιμέλεια: Η ομάδα του Teach & Treat







