Κάθε ανθρώπινη σχέση είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Αναπνέει, μεταβάλλεται, δοκιμάζεται και εξελίσσεται. Δεν παραμένει ποτέ στάσιμη, γιατί ούτε οι άνθρωποι που τη συνθέτουν μένουν ίδιοι. Μέσα σε αυτή τη διαρκή πορεία, η σύγκρουση δεν αποτελεί εξαίρεση ούτε ένδειξη αποτυχίας, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνύπαρξης.
Συχνά αντιμετωπίζουμε τις διαφωνίες ως κάτι που πρέπει πάση θυσία να αποφευχθεί. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν είναι η σύγκρουση που φθείρει μια σχέση, αλλά ο τρόπος με τον οποίο οι σύντροφοι επιλέγουν να τη διαχειριστούν. Γιατί πίσω από τις περισσότερες αντιπαραθέσεις δεν βρίσκεται το ζήτημα που φαίνεται στην επιφάνεια. Δεν είναι τα άπλυτα πιάτα, οι οικονομικές υποχρεώσεις ή η έλλειψη χρόνου. Είναι η βαθύτερη ανάγκη του ανθρώπου να νιώσει ότι ακούγεται, ότι γίνεται κατανοητός, ότι παραμένει σημαντικός στα μάτια του άλλου.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές φορές ένα ζευγάρι καταλήγει να επαναλαμβάνει τον ίδιο καβγά με διαφορετική αφορμή. Οι λέξεις αλλάζουν, όμως το συναίσθημα παραμένει το ίδιο. Η απογοήτευση, η μοναξιά, ο φόβος της απόρριψης ή η ανάγκη για επιβεβαίωση αναζητούν έναν τρόπο να εκφραστούν, συχνά μέσα από την ένταση- κι εκεί ακριβώς βρίσκεται και η μεγάλη πρόκληση της συντροφικότητας. Να μπορέσει κανείς, έστω για λίγο, να αφήσει στην άκρη την ανάγκη να αποδείξει ότι έχει δίκιο και να αναρωτηθεί: «Τι προσπαθεί πραγματικά να μου πει ο άνθρωπός μου; Ποιο συναίσθημα κρύβεται πίσω από τις λέξεις του;»
Η στιγμή αυτή μπορεί να μεταμορφώσει μια σύγκρουση. Από πεδίο αντιπαράθεσης γίνεται πεδίο συνάντησης. Η επικοινωνία αποκτά ουσία, γιατί οι δύο σύντροφοι παύουν να υπερασπίζονται μόνο τις θέσεις τους και αρχίζουν να αποκαλύπτουν τις ανάγκες, τις ευαισθησίες και τους φόβους τους. Και τότε η οικειότητα δεν γεννιέται από τη συμφωνία, αλλά από την αμοιβαία κατανόηση.
Τι γίνεται όμως όταν οι ίδιες συγκρούσεις επιστρέφουν ξανά και ξανά, όταν η σιωπή διαδέχεται τον θυμό ή όταν η απόσταση γίνεται πιο οικεία από τον διάλογο; Τότε η σχέση χρειάζεται κάτι περισσότερο από καλή πρόθεση. Χρειάζεται έναν ασφαλή χώρο, όπου οι δύο άνθρωποι θα μπορέσουν να ακούσουν και να ακουστούν χωρίς φόβο, ενοχές ή αμυντικές στάσεις.
Η αναζήτηση αυτής της βοήθειας δεν αποτελεί παραδοχή αποτυχίας. Αντιθέτως, είναι μια ώριμη επιλογή που φανερώνει ότι η σχέση εξακολουθεί να έχει αξία και ότι και οι δύο επιθυμούν να επενδύσουν σε αυτήν.
Ίσως, τελικά, η ποιότητα μιας σχέσης να μη μετριέται από τις συγκρούσεις που αποφεύχθηκαν, αλλά από εκείνες που έγιναν αφορμή για βαθύτερη κατανόηση. Γιατί κάθε φορά που δύο άνθρωποι κατορθώνουν να δουν πίσω από τον θυμό την ευαλωτότητα του άλλου, δεν λύνουν απλώς μια διαφωνία. Χτίζουν, αθόρυβα αλλά ουσιαστικά, έναν πιο ισχυρό δεσμό.
Σύνταξη: Παντελής Βρανάς, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Επιμέλεια: Η ομάδα του Teach & Treat
